Temizlik; iki ÅŸekilde ele alabiliriz.

1- Zahiri (dış) temizlik

2- Batıni (iç) temizlik

a- Zahiri (dış) temizlik:    

Allah, Kur’an-ı Kerim’in ilk inen ayetlerinde okumayı, ikinci olarak inen ayetlerinde ise temizlenmeyi emretmiÅŸtir. Hz. Muhammed’e peygamberlik görevinin bildirildiÄŸi ve temizliÄŸi emreden ayetlerde şöyle buyurmaktadır.

“Ey örtüsüne sarınan (Resulüm)! Kalk ve (Ä°nsanları) uyar.  Yalnız Rabbinin büyük tanı elbiseni tertemiz tut, kötü ÅŸeyleri terk et.” (Müddessir süresi, 1-5 ayet)

Görüldüğü gibi bu ayetlerde, peygamberimiz Hz. Muhammed’e ve onun ÅŸahsında tüm insanlara elbise temizliÄŸiyle birlikte kötü ÅŸeylerin terk edilmesini de emredilmektedir. Yüce Allah; bir baÅŸka ayette de Allah, “Tövbe edenleri sever, temizlenenleri de sever” (Bakara süresi 2. Ayet) Buyurarak temiz olmamızı istemektedir. Demek ki dinimiz, insanların yalnız giyimleri ve çevreleri bakımından deÄŸil, ahlaki yönde de temiz olmamızı istemektedir. Dinimize göre temizlik denilince, insanın giysilerini, bedenini, çevresini ve yaÅŸadığı yerin temiz tutulmasını kalbinin kötü düşüncelerden arındırılması anlaşılır.

DeÄŸerli canlar!

Dört kapı, kırk makamda, Åžeriat kapısının, dokuz makamı “arı giyinip ve arınmaktır. Temiz ve derli- toplu giyinmiÅŸ bir kimse, giyimi yeni ve pahalı cinsten olmasa bile, bir iÅŸyerinde ya da bir topluluk içinde en azından horlanmaz. Hiç kimse onunla aynı yerde bulunmaktan tedirginlik duymaz. Sözlerine kulak verilir. Hele kafası ve gönlü boÅŸ bir insanda deÄŸilse, çevresinin ilgi ve beÄŸenisini rahatça kazanır. Aranılan, sevilen ve saygı duyulan bir kiÅŸi haline kolaylıkla gelebilir.

Bir insan ne kadar bilgili olursa olsun, eğer temizliğine önem vermezse, giyimine dikkat etmezse, çevresinde ki insanları rahatsız ederse, insanların ilgisini ve dostluğunu kazanamaz. Toplumsal yaşamda da başarı sağlayamadığı gibi günlük yaşamda da rahat, huzurlu bir yaşam sürdüremez ve insanlar arasıda da iyi ilişkiler geliştiremez.

Kısaca, her yerde her zaman temiz olmalıyız, temiz olmamız hem birey olarak büyük yararları vardır. Çevre temizliği beden temizliği ile sağlıklı oluruz, insan beden temizliği ile sağlığını koruduğu gibi kendisine olan güveni de artar. Çevresini de rahatsız etmemiş olur. Bunun için beden temizliği toplumun sağlığı ve mutluluğu için çok önemlidir.

DeÄŸerli canlar!

Cem evlerimizde ibadetlerimizi huzur içinde yapa bilmemiz için buraya gelen canların söz, davranışlarına ve temizliklerine dikkat etmeleri gerekir. Cem evleri ve çevrelerini temiz tutmalıyız. Cem evine temiz girilmeli, yüksek sesle konuÅŸmamalıyız, ibadet yerimiz olan cem evlerimizi düzenli ve temiz tutulmasına özen göstermeliyiz. 

DeÄŸerli canlar!

TemizliÄŸine düşkün olmayan kiÅŸi saÄŸlığına da zarar verebilir. Canlılara zarar verir. O halde saÄŸlıklı  bir yaÅŸam için temiz giyinmeyi bir prensip haline getirmeliyiz.

Atalarımızın söylediÄŸi  gibi; temizlik imandandır, temizlik aydınlıktır, temizlik, güzelliÄŸin anasıdır, temizlik ruhun aynasıdır, temizlik saÄŸlığın mayasıdır gibi bir çok öneri ve uyarılarda bizlere temizliÄŸin yaÅŸam için ne kadar önemli olduÄŸunu anlatmaya çalışmışlardır.

DeÄŸerli canlar!

Atalarımızın söylediği bir başka sözde de can çıkmazsa huy çıkmaz veya insanın huyu derisinin altındadır. Diyerek insanların küçük yaşta edindikleri bazı alışkınlıklarını kolay kolay terk etmediklerini vurgulamak istemişlerdir. Bunun içindir ki küçük yaşta çocuklarımız temizliklerine önem vermeliyiz.

 Sevgili peygamberimiz çocuklar için bırakabileceÄŸimiz en deÄŸerli mirasın, güzel ahlak ve terbiye olduÄŸunu belirtmiÅŸtir. Cemlerimizde de dürüst, temiz, inançlı, iyi huylu, iyi sözlü ve iyi davranış içinde olmalıyız. Bu nedenle; Allah’ı, peygamber’i, Ehl-i Beyti sevmek, ahlaklı olmak ve temizliÄŸi içselleÅŸtirmek ibadetimizin gereÄŸidir.

DeÄŸerli Canlar!

Biliyorsunuz cem evi ibadet yeridir. Ä°badette amaç insanın özünü nizam’a (terazi) koyup Allah’ın huzurunda yaptıklarının hesabını vermektir. Ä°nsanın bu hesabını  cevap verebilmesi, tevekkür ederek ruhunu yükseltip, Allah’a teslim olması gerekir. EÄŸer tevekküre girecek bir insanın bulunduÄŸu mekanda kötü kokular varsa ibadet etmesi güçleÅŸir. Bir insanın temiz olmaması veya kötü kokular yayması, o insanın ibadeti esnasında Allah’a teslim olmasına mani olur. TemizliÄŸimize önem vermek, hem kendi saÄŸlığımızı, hem çevremizi, hem de insanların saÄŸlığımızı korumuÅŸ oluruz.

b- Batıni (İç temizlik):

DeÄŸerli canlar!

Asıl ibadet ruh arılığı ve vicdan temizliÄŸidir. O temizlik Allah’ı çeÅŸmesine varıp, gönül yurdunu temizleyip,rıza yoluna varmaktır.

Alevilikte abdest, dış bedenin yıkanması yanında, asıl önemli olan manevi iç temizliÄŸin adıdır. Hz. Mevlana; “Bedeniniz kirliydi yıkayıp temizlendiniz, ya aklınız kirlendiyse onu ne ile temizleyeceksiniz” diyor.  Bu zahirlikten sıyrılıp, Hakk’a ulaÅŸabilmek için Hakk’ın inÅŸa ettiÄŸi binayı temiz tutmalıyız. Asıl oradaki “Beyt-el mamür” dediÄŸimiz gönül evimiz pak etmeliyiz.

Her türlü ahlaksızlığa, harama, zinaya kısaca bütün kötülüklere açık olan ve doÄŸru yolda olmayan bir insan’ın Hakk’a ulaÅŸması mümkün müdür? Hakk ve halkın huzurunda temiz sayılabilir mi?

Niyazi Mısri “PadiÅŸah girmez saraya  hane mamur olmazsa” diyor. İçi pisliklerle dolu olan bir insan’ın gönlüne Hakk, Muhammed, Ali mihman olur mu? Sanmıyorum. Ä°ÅŸte o temizlik kiÅŸinin ruhunda, özünde olmalıdır. Çünkü o öz Hakk’ın cevheridir. Ruh ve gönül temizliÄŸi devamlı olmalıdır. Dış temizlik olmayınca nasıl ki mikroplar bedenimize girerek bedenimizi hasta ettiÄŸi gibi iç temizlik, gönül temizliÄŸimizde olmazsa ruhumuz hasta olur. Ruh hasta olunca da kiÅŸi ÅŸeytani fiillerden kurtulamaz.

Pir Hünkar Hacı BektaÅŸ Veli buyuruyor ki; “Eliniz kirli idi yıkayıp temizlendiÄŸiniz, ayağınız kirli idi yıkayıp temizlendiniz. YüreÄŸinizdeki kini, kibiri, hasetliÄŸi, ÅŸehveti su ile nasıl temizleyeceksiniz.”

DeÄŸerli Canlar!

Gönül temizliği elbette su ile temizlenmez. Gönül temizliği ikrarla, tövbeyle temizlenir.

Tövbe: Ä°nsan yaratıcı karşısında sürekli bir biçimde noksanlığını görmeli ve ondan yeterince olgunlaÅŸmadığında da af dilemelidir. Allah’tan af dilemek, günah iÅŸlemek demek deÄŸildir. Sürekli boyut deÄŸiÅŸtiren ve yükselen benlik bir önceki halinde eksiklik görüp ve ona tövbe etmesidir.

Kur’an ; “Allah’tan af dileyin” diye buyurmuÅŸtur.

Yüce Tanrı, elçisine şöyle buyuruyor:

“Ey Muhammed! EÄŸer insanlar beni evlerine koyarlarsa, ağırlarlarsa, bende onları ağırlarım. Onlar bana gönül aynalarını gösterirlerse, ben de aradan perdeyi kaldırırım. Yüzümü gösteririm.”

Tanrı elçisi ise şöyle buyurdu;

“Allah’ım sen yemekten, içmekten, münezzehsin.(Arınmış ve uzak) Kullarınsa seni nasıl ağırlasın?”

Yüceler yücesi Tanrı buyurur;

“Benim sevgili peygamberim! Şöyle insanlara: Gönül evlerini alçak gönüllülük, aşıklık süpürgesiyle süpürsünler. Hırsı, nasılı, niçini, münafıklığı (iki yüzlülük) hainliÄŸi, çekememezliÄŸi, dedikoduyu süpürüp atsınlar. Yaptıkları kötü iÅŸlerden piÅŸmanlık duysunlar ve piÅŸmanlık suyu ile yıkansılar. Gizli iÅŸlerden vazgeçsinler sevgi sofrasını döşesinler. AÅŸk baÅŸlarına vursun.”

Allah’ın yazgısına razılık, teslim, o’ndan çekinme içinde olsunlar. Rica kapıları, tevekkül, iç bilgi denizi ve sabır bahçesinden yana açsın.

“Bismillahirrahmanirrahim’i ve La ilahe illallah’i gönül bohçasına ve benim katıma sunsunlar. Bende bu daveti kabul edeyim. (Dua edenin duasını kabul ederim Bakara, 186 ayet)

Bu bir anlık sunuşların karşılığını üç yüz altmış beş katıyla vereyim. Onun gönlüne gireyim. Beni konuk edişini kabul edeyim. Bende karşılık olarak Firdevs cennetini onlara saray yeri olarak vereyim. (Hacı Bektaş Veli Şerh-i Besmele)

DeÄŸerli canlar!

Pirimiz Hünkar Hacı BektaÅŸ Veli’nin belirttiÄŸi gibi, asıl temizliÄŸin gönlümüzde ve yüreÄŸimizde olmasının önemini belirtiyor. Gönlümüzdeki bütün yaramazlıkları süpürüp manevi anlamda iç temizliÄŸi saÄŸlamalıyız.

“Ä°nsan yüreÄŸi kadar insandır” demiÅŸ bir düşünür yüreÄŸimizi Hakk’ın evi etmeliyiz ki, Hakk’da mihman olabilsin. En büyük alem orasıdır. O alem yanlışlarla doldurulursa doÄŸruya yer kalmaz.

İmam Caferi Sadık şöyle buyuruyor:

“Önce doÄŸruları görünüz ki yanlışları ayıra bilesiniz.” Hakk’ın mihman olduÄŸu konak temiz ve pak olmalıdır.

Bu nedenle ruh ve gönül dünyamız Allah, Muhammed, Ali ve Ehl-i Beyt ile beslenen çocuklarımız yaÅŸamlarının ileri dönemlerin de de hem kendisine,  ailesine, toplumuna, vatanına faydalı insanlar olacaklardır. 

Pirimiz Hünkar Hacı BektaÅŸ-ı Veli diyor ki; sevgi sofrasını sersinler. O sevgi sofrası cemlerimizde hep var. Çünkü o lokmaları canlar Allah rızasına,sevgiyle yapıp getiriyorlar. Sofra dostluktur, kazan berekettir, o dostluk ve bereket dilerim hiç eksik olmasın, gönüller temiz ve sevgiyle dolsun…

Alevi İslam Din Hizmetleri Başkanlığı